We willen proberen onze kinderen de basis mee te geven die nodig is om zelfstandige volwassenen te kunnen zijn.

Vanuit bezorgdheid en visie willen we niet alleen dat onze kinderen een plek hebben om zich te kunnen ontwikkelen, maar we willen ook een alternatief bieden aan andere kinderen die niet in het gemiddelde passen.

Voor de "onderkant" van de leerlingen in het basisonderwijs is er o.a. het speciaal onderwijs (hoewel zij kampen met wachtlijsten omdat er steeds meer kinderen met psychosociale en/of emotionele problemen bij hun deur aankloppen). Maar ook aan de 'bovenkant’ van de curve bevinden zich kinderen die speciale aandacht nodig hebben (hoogstwaarschijnlijk evenveel als aan de ‘onderkant’). Door overvolle klassen en de veelzijdige en ingewikkelde problematiek die kinderen vandaag de dag meebrengen in de school is het ons inziens veel te veel gevraagd van leerkrachten om deze kinderen de aandacht te geven die noodzakelijk is. Zij verdwijnen maar al te vaak in het speciaal onderwijs, terwijl we weten dat deze kinderen ook daar niet op hun plaats zijn. Maar er is geen alternatief. En kleine scholen? Ze zijn opgeheven vanuit het beleid van de overheid.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er evenveel kinderen aan de onder- als bovenkant niet in het huidige onderwijssysteem passen.

In deze tijd waarin de economische wetten zeker ook in het onderwijs erg belangrijk zijn, zien we een zeer ver doorgevoerde globalisering en uniformisering.

De kinderen die uitvallen, moeten toch weer ingepast worden in de grijze middenmoot. De praktijk laat zien dat dit bijna in alle gevallen problemen oplevert. Denk hierbij aan overprikkeling (is Ritilin een werkelijke oplossing of alleen maar op korte termijn gemakkelijk), agressiviteit, desinteresse onderpresteren, ontwikkelen van ziekteverschijnselen, depressiviteit, enz.

Geven we onze kinderen een mogelijkheid zich te ontwikkelen of hebben we het te druk en moeten zij net als wij ook worden geëconomiseerd. We praten erover, stellen geld beschikbaar als de problemen te groot worden. Maar zouden we niet de moed moeten hebben om naar werkelijke oplossingen te zoeken? Wij willen dit proberen.

Omdat wij het veel te gemakkelijk vinden om alleen maar kritiek te hebben, de schuld en de verantwoording af te schuiven op een individuele onderwijzer en op de overheid, zijn we tot dit initiatief gekomen.

Kritiek omzetten in een positief opbouwend signaal en een alternatief bieden.
Natuurlijk is ons initiatief in vergelijking met de zeer grote problemen uiterst marginaal.

naar boven

Verhuizen, dus een nieuwe school!

Regelmatig worden de telefonistes gebeld door leden die gaan verhuizen. Zij moeten op zoek naar een nieuwe school, en hopen via ons informatie te krijgen over een fantastische school voor hoogbegaafde kinderen.

Helaas is op zo'n simpele vraag niet een twee drie antwoord te geven.

Wij hebben geen databank met gegevens over scholen.

Wel beschikken wij over een summiere lijst met namen van scholen, die wij via leden ontvangen hebben, waar het lesgeven aan hoogbegaafden goed is opgepakt. U kunt ons hierover bellen. Deze gegevens worden echter niet geupdated en betreffen subjectieve meningen.

Gelukkig kunt u in een geval van verhuizing ook heel veel zelf doen:

• U kunt alle scholen in uw nieuwe woonplaats vragen om informatie aan u op te sturen, bijvoorbeeld de schoolgids en het schoolplan. Hierin kunt u eens rustig kijken wat de school doet voor hoogbegaafde leerlingen. Worden ze überhaupt wel genoemd?
• Indien u op bezoek gaat bij enkele scholen, kunt u vragen of de school meer hoogbegaafde kinderen onder haar dak heeft. Het gaat er niet zo zeer om dat u perse het aantal wilt weten, maar om te zien of u over het onderwerp hoogbegaafdheid serieus genomen wordt in zo'n gesprek, en hoe de directie en leerkrachten reageren op uw vragen.
• Tijdens een bezoek aan de school kunt u ook eens terloops vragen welke materialen gebruikt worden voor verbreding en verrijking van hoogbegaafden, en vragen of u dat mag zien. Als deze materialen in de klassen beschikbaar zijn, zullen ze vaker gebruikt worden, dan wanneer het ligt opgeslagen in een magazijn.
• Vraag of de school een beleid omtrent hoogbegaafden, mag een kind versnellen?

Uiteraard spelen er heel veel andere facetten mee bij een schoolkeuze, en soms zijn deze erg subjectief. Maar ook het gevoel dat een nieuwe leerkracht bij u en uw kind achter laat is zeker ook belangrijk. Probeert u er echter wel achter te komen of de intentie om goed met hoogbegaafde om te gaan een intentie zal blijven, of dat deze ook in daden zal worden omgezet.

naar boven

Hoogbegaafdheid en dyslexie

Als moeder van een hoogbegaafde zoon en een dyslectische dochter, en tevens als docent in het middelbaar onderwijs, ken ik zo onderhand wel het klappen van de zweep. Ik weet op welk onbegrip ouders stuiten, en waarom dat onbegrip er op scholen zo vaak is. Als moeder kwam ik dat zelfde onbegrip tegen, als docent zat ik regelmatig met de handen in het haar. Hoogbegaafdheid signaleren is makkelijker dan er daadwerkelijk iets mee doen, een stuk begeleiding geven. En, ik moet toegeven, er zijn genoeg collega's die simpelweg het fenomeen hoogbegaafdheid een modeverschijnsel vinden. Net als ADHD. Net als dyslexie. Misschien dat de laatste nog wel het meest serieus wordt genomen.

Inmiddels heb ik mij verdiept in de diverse manieren waarop onderwijzend Nederland dyslexie denkt te kunnen oplossen. In 9 van de 10 gevallen is dat stompzinnig herhalen en opdreunen van regeltjes, ezelsbruggetjes en lettergrepen. Inderdaad zien we dan ook resultaten: het kind gaat met lezen vooruit. Wat ik ook tegenkwam was een methode die zo onwaarschijnlijk simpel leek, dat ik daar zeer mijn bedenkingen bij had. Met nadruk op HAD. Inmiddels heb ik de opleiding voor deze methode gevolgd, en sta ik iedere keer weer perplex hoe gigantisch de resultaten zijn, en met hoeveel plezier de kinderen deze ‘therapie’ volgen.

Het wonderwoord is Oriëntatie.

Laat ik u een stukje meenemen: sluit eens uw ogen, en stelt u zich voor dat u op het strand bent. Misschien ziet u nu wel de golven, het zand. Misschien kunt u zelf de zee ruiken en de zee horen. Als u uw ogen weer open doet, bent u weer ‘hier’. Het ‘oog’ waarmee u aan het strand was, noemen we het geestesoog. Op het moment dat u met uw geestesoog kijkt bent u in zekere mate gedesoriënteerd. Op het moment dat u beelden ziet, bent u een beelddenker. Bij dyslectische kinderen is die verwarring er erg vaak, zelfs zo vaak dat er concentratieproblemen kunnen ontstaan. Het geestesoog van zo een kind flitst alle kanten op en daardoor ziet het kind vervormingen, het ziet alles driedimensionaal. Ook letters, en dat verklaart waarom het voor zo een kind moeilijk is om vormen te onderscheiden. Toch kan een dyslectisch kind zich de taal eigen maken, met veel gezwoeg en geploeter. En met ‘hakken over de sloot’ resultaten. Het kind komt pas in de knel als het teksten moet gaan ‘ontcijferen’. Dan raakt het verward, en: floep, weg is het geestesoog en dus de concentratie. Onze letters en cijfers zijn symbolen. Het is eigenlijk heel erg knap dat een dyslectisch kind ondanks zijn gave van desoriëntatie deze symbolen weet te vertalen. Het kind leert zich een eigen methode aan die hem in staat stelt het taalonderwijs tot op zekere hoogte te blijven volgen. Je moet dan ook wel erg slim zijn of creatief, of beide. Blijkt een kind eenmaal dyslectisch, dan belandt het heel vaak in het gespecialiseerde onderwijs. Een hoogbegaafd kind dat dyslectisch is komt dan in een wat ik noem ‘gevarenzone’ .Het zal steeds meer zijn toevlucht nemen tot zijn geestesoog, waarmee het aan de wandel kan gaan zoals het hem uitkomt. Je krijgt dan de welbekende ‘dromer’.

En die dromer verzamelt dan ook niet de essentiële informatie op school. Het mist de uitleg, raakt de draad kwijt, de onderwijssituatie wordt onaangenaam, en de geestesoogsituatie is zoveel plezieriger, dus zal het kind ook meer met zijn geestesoog op pad zijn. Het is dan snel afgeleid. En dus snel verward. Het onderscheid tussen ‘hier’ en ‘daar’ wordt voor het kind steeds moeilijker. Diezelfde desoriëntatie veroorzaakt ook gebrek aan tijdsbesef, verstrooidheid, onhandigheid. Hoe vaak worden ouders niet weggehoond als ze vertellen dat hun kind hoogbegaafd is? Want het kind presteert toch niets? Met de Davis Dyslexia Methode, die oorspronkelijk bedoeld was voor dyslectische kinderen, blijken nu ook hoogbegaafde kinderen te kunnen worden geholpen. Met hun ‘onhandigheid’, hun handschrift, hun tijdsbesef etetcetera. Simpelweg door de kinderen alert te maken op hun eigen verwarringdrempel hun desoriëntatie. Want ook het merendeel van hoogbegaafden is beelddenker.

Neem bijvoorbeeld een tot de verbeelding sprekend genie als Leonardo da Vinci. De man was dyslectisch, een absolute chaoot. Wij houden hem nog steeds in ere middels het zogenaamde da Vinci syndroom: ergens aan beginnen, het eindresultaat al ‘zien’, maar het niet afmaken. Want de clou is duidelijk, en daar gaat het om. Behalve dat da Vinci prachtige dingen bedacht en maakte, maakte hij ook veel dingen niet af, terwijl zijn opdrachtgevers hem daar wel voor hadden betaald.

Behalve geniaal was hij dus ook nog ‘crimineel’.

Door taal op een heel andere wijze aan een dergelijk slim en creatief kind aan te bieden, boor je eigenlijk als het ware een nieuw neuropad aan. Dergelijke kinderen willen ‘ervaren’, ze willen een ‘beeld’ hebben. Die beelden mogen ze met deze methode zelf maken: het alfabet wordt gekleid. Een feest! Al kleiend komen de kinderen hun blokkades tegen, die worden ‘weggepoetst’. Middels klei ervaart het kind de taal. Maar datzelfde gaat op voor bijvoorbeeld tijdsbesef. En voor rekenen. Want, wat voor taal geldt, geldt ook voor rekenen, ook voor een onleesbaar handschrift. Het kind leert zich te oriënteren en zijn eigen verwarringdrempel te herkennen. En daarmee krijgt het kind ‘ervaringshandvatten’. En het krijgt weer plezier in het leerproces. Het krijgt weer een stuk zelfvertrouwen. Het gaat weer lekker in zijn vel zitten. En dat is toch het uiteindelijke doel.

naar boven

Mijn LOP-je: het ontstaan van een plusklasje

naar boven

Informatiepunt Hoogbegaafden

Dit informatiepunt heeft als doel, deskundigheid over de opvang van hoogbegaafden te bundelen. Tevens stellen zij de gegevens vervolgens beschikbaar aan instellingen, scholen, ouders, leerlingen en andere belangstellenden. Het is niet de bedoeling dat de informatiepunten de taken van de verschillende organisaties, belangenverenigingen en stichtingen overnemen. Men is begonnen met een inventarisatie van de verschillende organisaties, en van hetgeen zij zich mee bezig houden.

Het ministerie zal de kennis van het informatiepunt gaan gebruiken om het beleid inzake onderwijs aan hoogbegaafde te bepalen. Het is dan ook belangrijk dat dit informatiepunt weet van alle wel’s en wee’s van onze kinderen. Zij willen graag van u horen welke problemen u bent tegenkomen tijdens de schooltijd van uw kind(eren). Tevens vinden ze het prettig als u kunt aangeven wat het dringendst verbetering behoeft. Zij inventariseren de gegevens en op basis hiervan stippelt het ministerie beleid voor de komende jaren uit.

Graag uw reactie kort en bondig per e-mail!

U kunt hen bereiken op onderstaande adressen:

Voor het primair onderwijs:

SLO (Stichting Leerplan Ontwikkeling), Postbus 2041, 7500 CA Enschede. Tel.:053-4840840. E-mail: m.hulsbeek@slo.nl

Contactpersoon is Mw. Manon Hulsbeek.

Voor het voortgezet onderwijs:

CPS (Christelijk Pedagogisch centrum), Postbus 1592, 3899 BN Amersfoort, Tel.: 033-4534343. E-mail: g.deboer@cps.nl

Contactpersoon is Mw. Greet de Boer.

Er is ook een homepage: www.infohoogbegaafd.nl

naar boven

Tips voor extra lesmateriaal

In de afgelopen jaren zijn er gelukkig diverse boeken uitgegeven, o.a. van Sylvia Drenth, waarin op deze vraag uitgebreid antwoord wordt gegeven. Ook schoolbegeleidings-diensten hebben steeds meer goede cursussen over hoogbegaafdheid in hun pakket. Echter versnellen en verrijken leidt er toch nog wel eens toe dat men niet meer voldoende lesmateriaal heeft voor groep 8. Een bevriende leerkracht gaf mij de volgende tip: regelmatig staan er in dagbladen, tijd-schriften of plaatselijke krantjes oproepen om mee te doen aan een prijsvraag voor het ontwikkelen van ideeën. Zo stond er onlangs in ons plaatselijke sufferdje een oproepje om een nieuwe sport te bedenken en een oproep om ideeën te geven om speelplekken te verbeteren. Ook werd er eens een oproep gedaan om een speeleiland te ontwerpen voor onze recreatieplas. Landelijk zijn er ook nog wel eens oproepen voor quizzen: b.v. de nationale wetenschapsquiz. Dit soort prijsvragen kunnen fantastisch worden opgepakt door een groepje slimmerds uit groep 7 en/of 8.
Bespreek deze tip met de school, kijk goed in de kranten en geef de oproepen aan de leerkrachten door. Het mes snijdt aan twee kanten: de kinderen worden uitgedaagd om eens iets creatiefs of slims te doen en de school krijgt als winnaar van zo'n prijsvraag een leuke prijs en gratis publiciteit in de krant!

naar boven